عوارض پوستی و راه مقابله

1- خشکی پوست:

خشکی، تحریک پذیری و سوزش پوست یک عارضه‌ی شایع شیمی‌درمانیست. گاهی پوست آنقدر خشک می‌شود که ملتهب و مستعد به عفونت می‌شود. برای پیشگیری و درمان خشکی پوست، به موارد زیر توجه کنید:

  • همیشه پوست خود را خشک و پاکیزه نگه دارید.
  • مدت زمان حمام کردن خود را کم کنید و با آب ولرم خود را بشویید.
  • از صابون‌ها و مواد شوینده‌ی لباس بدون عطر و ملایم استفاده کنید.
  • بعد از حمام کردن، بدن خود را با قراردادن حوله روی پوست خشک کنید و نه ساییدن آن.
  • از مرطوب کننده ها، کرم‌ها و پمادها استفاده کنید که باعث می‌شوند پوست آب خودش را از دست ندهد.
  • حداکثر 15 دقیقه بعد از حمام (زمانی که پوست هنوز نمناک و مرطوب است) حتما از کرم یا پماد استفاده کنید و در شب هم مجدداً از مرطوب کننده استفاده نمایید.
  • دست‌های خود را پس از هر بار شست، مرطوب نمایید.
  • از عطر و ادکلن و ژل‌هایی که الکل دارند استفاده نکنید.
  • اگر پوست خیلی خشک وپوسته پوسته است می‌توان با مشورت پزشک از کرم‌های مخصوص استفاده کرد که باعث افزایش رطوبت پوست شود.
  • اگر زخمی در پوست وجود نداشته باشد، می‌توانید در طول دوران شیمی‌درمانی شنا کنید.
  • آب داغ (در وان یا جکوزی) ممکن است باعث افزایش جریان خون در پوست می‌شود که باعث بیشتر شدن جریان خون مناطق ملتهب می‌شود (گرچه وضعیت التهاب را بدتر نمی‌کند.).

2- افزایش حساسیت در برابر آفتاب:

بعضی از داروهای شیمی‌درمانی، حساسیت پوست را نسبت به آفتاب زیاد می‌کنند. برای پیشگیری و درمان این عارضه، موارد زیر را رعایت کنید:

  • از قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید خصوصا بین ساعت 10صبح تا 4 عصر پرهیز نمایید.
  • هنگام خروج از خانه با استفاده از کلاه نقاب دار، لباس‌های آستین دار (ترجیحا با رنگ روشن) و استفاده از کرم ضد آفتاب (که عدد محافظتیSPF آن بالاتر از 30 باشد) از پوست خود محافظت نمایید.
  • در صورت بیرون از خانه رفتن بیش از دو ساعت ضد آفتاب را هر 2 ساعت یکبار، تجدید نمایید. (در موقع شنا کردن یا وقتی که خیلی عرق می‌کنید، این فاصله کوتاهتر می‌شود.)

3- خارش پوست:

این عارضه‌ی شایع، ممکن است به علت خشک بودن ذاتی پوست (خصوصا در افراد بالای 50 سال)، به دلیل مصرف برخی ازانوع داروهای شیمی‌درمانی، یا به عنوان یکی از عوارض ابتلا به بیماری ایجاد شده باشد.

بطور عمومی بهتر است به جای مصرف کرم‌های کورتن دار ( مانندهیدروکورتیزون) از پزشک خود بخواهید که برای تان دارویی متناسب با شرایط شما، تجویز کند. مثلا داروهای خوراکی ممکن است در زمانی که خارش مانع خواب می‌شود، کارساز باشد.

4- تغییر رنگ پوست:

بعضی مواقع خصوصا در زمان درمان سرطان‌های پستان و کولون، داروهای شیمی‌درمانی باعث دچار تغییر رنگ پوست می‌شوند. این تغییر معمولا در صورت و دست‌ها رخ می‌دهد که استفاده از کرم‌های روشن کننده یا لایه بردار با مشورت پزشک می‌تواند به رفع آن کمک کند.

5- تیرگی وریدها:

در هنگام شیمی‌درمانی رگ‌های وریدی تیره‌تر به نظر می‌رسند.

6- راش (قرمزی) پوست و تاول زدن:

بعضی از داروهای شیمی‌درمانی باعث قرمز شدن قسمت‌های که قبلا در معرض پرتو درمانی قرار گرفته اند می‌شوند. حتی ممکن است که پوست آن قسمت‌ها تاول بزند، پوست اندازی کند، یا دردناک شود.

7- واکنش‌های حساسیتی (آلرژیک) به شیمی‌درمانی

بعضی از تغییرات پوستی نشان دهنده حساسیت به شیمی‌درمانی است، اگر دچار خارش‌های شدید یا ناگهانی، کهیر یا تورم همراه با خس خس یا مشکلات دیگر تنفسی شدید، حتما به پزشک و پرستار خود بگویید. همچنین اگر زمانی که تحت شیمی‌درمانی درون وریدی قرار گرفته اید، اگر دچار درد یا سوزش شدید، حتما به پزشک یا پرستار خود اطلاع دهید زیرا ممکن است که دارو از رگ‌های شما نشت کرده باشد.