کاهش پلاکت‌ها و آسیب‌پذیری در برابر خونریزی

پلاکت‌های خون، مسئول لخته کردن خون در محل خونریزی هستند. کم شدن پلاکت‌ها می‌تواند باعث شود که حتی در پی ضربات کوچک یا خراش‌های جزئی خونریزی یا کبودی در بدنتان به وجود آید. شیمی‌درمانی با اثر گذاشتن بر توانایی مغز استخوان در ساختن پلاکت ها، ممکن است باعث کاهش تعداد پلاکت‌ها در خون شود. در پزشکی به چنین وضعیتی، ترومبوسیتوپنی (تُرُمبُ سیتُ پِنی) می‌گویند. اگر میزان پلاکت خون شما خیلی کم شود، ممکن است پزشک استفاده از داروهای تحریک کننده‌ی تولید پلاکت یا تزریق پلاکت را برای شما تجویز کند و یا شیمی‌درمانی را برای مدت عقب بیاندازد.

راه‌های کنترل ترومبوسیتوپنی (کمبود پلاکت):

  • با مسواک نرم یا بسیار نرم دندان‌ها را تمیز کنید. می‌توانید برس مسواک را با قرار دادن زیر آب داغ نرم‌تر کنید.
  • آرام فین کنید.
  • در حین استفاده از اجسام برنده و تیز خیلی مراقب باشید.
  • برای اصلاح صورت، سر و بدن به جای تیغ از ریش تراش برقی استفاده کنید.
  • در صورتی که قسمتی از بدنتان زخم شد، با فشار ملایم و ثابت روی زخم‌ها و بریدگی، خونریزی را بند آورید.
  • با پای برهنه راه نروید. همیشه کفش بپوشید و حتی در خانه و بیمارستان از دمپایی مناسب استفاده کنید.
  • از نخ و خلال دندان استفاده نکنید.
  • به جای فعالیت فیزیکی شدید، دارای برخورد یا پر تحرک، ورزش‌ها و فعالیت‌های سبک را انجام دهید.
  • تا جای ممکن از تامپون‌های بهداشتی، تنقیه، شیاف یا دماسنج‌های مقعدی استفاده نکنید.
  • لباس‌های گشاد با یقه‌ی باز بپوشید. به جای کمربند از کش استفاده کنید.
  • مصرف برخی از داروها در هنگام شیمی‌درمانی از قبیل ویتامین ها، داروهای گیاهی، معدنی، مکمل‌های تغذیه ای، آسپیرین و داروهای بدون نسخه باید حتما و فقط تحت نظر و با دستور او مصرف شوند. این داروها می‌تواند احتمال خونریزی را افزایش دهد.
  • اگر مدفوع شما سفت است، برای جلوگیری از خونریزی و آسیب مقعدی، ملین مصرف نمایید.

در صورت اتفاق افتادن موارد زیر، خیلی زود با پزشک خود تماس بگیرید:

  • کبودی (خصوصا اگر در اثر ضربه نباشد.)،
  • ایجاد نقاط کوچک قرمز رنگ روی پوست،
  • صورتی یا قرمز رنگ شدن ادرار،
  • مدفوع خونی یا سیاه رنگ،
  • خونریزی از لثه‌ها یا بینی،
  • شدید شدن یا طولانی مدت خونریزی در دوران قاعدگی (پریود) در خانم ها،
  • خونریزی واژینال خارج از دوران قاعدگی (پریود) در خانم ها،
  • سردرد یا تغییر در بینایی،
  • احساس گرما یا سرما در دست و پاها،
  • احساس خواب آلودگی یا گیجی شدید.